MENY

ishavsmuseet_aarvak___logo.png

Julemesse på Ishavsmuseet 17. og 18. november

Laurdag ope kl. 11-17 Søndag 12-17

Årets julemesse har heile 54 utstillarar med salsstandar over 4 etasjar, og kring Aarvak, som byd på mykje spanande mat– og handtverksprodukt.

Sikre deg knalltøffe heimelaga julegåver og god julemat!

Sal av middag, smårettar, kaffi og kaker i museumskafeen.

Gratis inngang!

program_messa_2018.pdf
|

LUTEFISK-KVELD

Fredag 9. november kl. 19.00.

Ishavsmuseets Venner innviterar til etargilde med stor buffet med lutafisk og alt av godt tilbehør. Fredag 9. november kl. 19.00.

Arrangementet er ope for alle.

Påmelding til museet på tlf 700 92 004 / 95 11 76 44

|

Polarkveld fredag 2. november kl. 19.00

levende_isbj_rn_ombord_i_aarvak.jpg

Fangst av levande isbjørn.

 

Komande fredag rundar Ishavsmuseet  av ein lang sesong med polarkveldar. Denne gongen er det Burny Iversen som kjem på vitjing med foredraget: «Fangst og sal av levande isbjørn». Iversen har studert denne historia lenge og skaffa seg godt oversyn over historia om fangst på levande isbjørn frå slutten av 1800- talet og heilt fram til isbjørnen vart freda i 1973. Til Ishavsmuseet kjem Iversen med glimt frå handelen med levande isbjørn, og deira skjebne i sirkus og zoologiske hagar. Kven selde? Kven kjøpte? Kven trena dei? Og kva blei dei trena til?

Burny Iversen kjem frå Elverum, er fotograf, og har jobba som fotograf på Glomdalsmuseet, og har stor interesse for dei polare områda. Medan nokre pensjonistar dreg til Spania og nyt varmen, vender Burney Iversen nasen til Svalbard på jakt etter det gode fotomotivet. Isbjørn er eit naturlig motiv for ein fotograf på Svalbard, og han har fått fleire blinkskot av desse dyra under sine mange besøk dit.

Han har samla eit imponerande materiale av gamle postkort, fotografi og sirkus-program, som dokumenterer den verkelegheita isbjørnen møtte på vegen frå kvit villmark til livet i sirkus-manesjen, på turnear og i zoo.

Temaet burde vere av interesse for mange på Sunnmøre, og enno er her mange som har vore med på å fange levande isbjørn. Det går mange ville historier i miljøet på våre kantar om isbjørn som var tekne med heim levande og stod i bur på sjøbuene i påvente av sal. Nokre av dei klarde å slå sunde bura og rømme anten ved å hoppe på sjøen, eller ein kunne møte dei traskande rundt på sjøbuplattingen og jamvel på kaia når ferja la til. Ikkje rart då at folket som kom med bussen frå Larsnes kvidde seg for å ta ferja frå Brandal…

Alt i 1900 kom dei første levande isbjørnane til Brandal. Dei vesle skøytene «Minna» og «Havfruen», begge på rundt 56 fot, hadde det året med heim 10 levande isbjørnar. (og 70 døde). Før dei kom heim til Brandal hadde dei utstilling i Ålesund med levande isbjørn og moskus, og då Ålesund by skulle feire jubileum i 1948 hadde ei av skutene her i oppdrag å ha med heim ein levande isbjørn som skulle stillast ut under byjubileet.  Å ta med levande isbjørn heim var heilt vanleg når mannskapa hadde sjansen til det, og det kunne vere ei kjærkomen ekstra inntekt om selfangsten var laber. I 1902 kunne dei få heilt opp i 500 kroner for ein levande isbjørn, samstundes fekk dei betalt 36 øre for eit selskinn, og om lag det same for spekket.

Etter foredraget til Iversen vert det som vanleg servering av middag i kafeen, og denne kvelden står det sel, sild og supe på menyen, i form av kjøtkaker av selkjøt, sildekake og mjølkesuppe. Påmelding for mat.

|

Sesongavslutning med søndagsbuffet og kunstutstilling

Søndag 21. oktober markerar avslutning på denne sesongen. Museet er ope frå kl. 12-17, med stor familiebuffet med kalde og varme rettar og dessert kl. 13-17. Petter Liavåg har utstilling med kunst av Hermod og Jon Rise i konferanseromet.

Kunstutstilling

petter_kunst.jpg

Petter Liavåg har utstilling med kunst av Hermod og Jon Riise i konferansesalen i 2. etg.

 Utstillinga er opa frå torsdag 18. oktober til søndag 21. oktober kl. 12-16

Avlyst polarkveld

Polarkvelden på Ishavsmuseet fredag 12. oktober er dessverre avlyst på grunn av sjukdom.

Både føredragshaldaren og Ishavsmuseet er svært leie seg for dette, men Alexander Wisting vil kome attende til museet med det planlagde føredraget til våren

Polarkveld fredag 14. september kl. 19

90 år sidan Amundsen kom vekk.

I juni 1928 reiste Roald Amundsen frå Tromsø med flyet «Latham» i eit forsøk på å finna Umberto Nobile, som var sakna i polområdet. Medan Nobile seinare blei funnen, forsvann flyet og Amundsen. Kva som skjedde er framleis ukjend. Berre to vrakdelar er funne, fiskebåten «Brodd» av Hareid fann ein flottør frå Latham i 1928, og ein reknar med at flyet havarerte nær Bjørnøya. Det er framleis ei gåte kva som skjedde med den erfarne polfararen, men det manglar ikkje på teoriar.

Det er Hallvard Holm som gjestar oss med foredrag om Roald Amundsen og Amundsen si forsvinning.  Amundsen er av våre fremste polarheltar og var som kjent første mann på Sørpolen. Han var også truleg den første som såg Nordpolen då han flaug over med luftskipet Norge i 1926. Andre hevda å ha vore der, men framleis finnest ikkje sikre bevis på dette. Under førebuingane til flyekspedisjonane i 1925 og 1926 budde Amundsen i gruvebyen Ny-Ålesund, som nett då hadde skifta namn frå Brandal City. Her budde han og vart godt kjent med mykje Sunnmøringar med direktørane Peter S. Brandal og Michael Knutsen i spissen. Amundsen fekk disponere direktørboligen til desse karane, og no i seinare år har denne fått namnet Amundsen-villaen.

Hallvard Holm er fødd og oppvaksen på Hareid. Etter 28 år som rektor og skulesjef på Svalbard, flytta Holm til Drøbak hausten 2002. Han er no pensjonist og har som hobby mellom anna å reise, samle polarlitteratur og å halde foredrag om Svalbard og om våre to største polarheltar, Nansen og Amundsen. Dessutan har han i fleire sesongar vore guide og gjesteforelesar på ekspedisjonscruise om bord i fleire norske og utanlandske fartøy både langs Norskekysten, i Kvitsjøen, rundt Svalbard og Jan Mayen, og både på Aust- og Vest-Grønland.

Holm har heldt fleire kurs i lokalhistorie i Longyearbyen og har dei siste åra hatt som hobby å holde fordrag om Svalbard, Nansen og Amundsen. Han var tidlegare aktiv med hundespann og villmarksopplevingar, og begynte tidleg som guide på Svalbard. Han har også dei seinare åra vore med å laga mykje videodokumentasjon om Svalbard si historie.

Hallvard Holm fortel at han under oppveksten på Hareid nærast vart opplærd til at Amundsen ikkje var nokon hyggeleg person. Eit syn han har måtta endra i vaksen alder. -Eg har stor respekt for Roald Amundsen, seier Holm i dag. Dagbøkene frå deltakarar på ekspedisjonane, særskilt til Sørpolen, fortel om ein hyggeleg og svært dyktig mann. Truleg den dyktigaste på planlegging. Også Hallvard Devold i boka «Polarliv» skryt mykje av Amundsen.

Holm har alltid hatt interesse for det polare og har fordjupa seg i denne fasinerande historia.

-Eg har ei stor samling av polarlitteratur, ei samling som stadig veks etter besøk i «all verdens» antikvariat, seier Holm.

Etter foredraget til Hallvard Holm på Ishavsmuseet denne fredagskvelden vert det servert bacalaobuffet, kvit og raud, med godt tilbehøyr i museumskafeen. Påmelding for middag. Velkomne!

|

Polarstar 70 år!!
Fredag 31. august kl. 19.00

img_1239.jpg

Ishavsskuta Polarstar fyller 70, og jubileet vert feira ved Ishavsmuseet under Brandalsdagane 2018.                       

POLARSTAR 70 ÅRS FEIRING 31. august til 2. september

Fredag 31. august kl. 19.00. 

Ishavets Grand Old Lady fyller 70.  Foredrag om  jubilanten av Gunnar Myklebust. Helsingstalar.

Med i programmet er også Tage Pettersen, medlem Familie og Kulturkomiteen på Stortinget, Svein Harberg, Stortingets delegasjon for arktisk parlamentarisk samarbeid, Parlamentarisk nestleiar Høgre og tidlegare leiar av Familie og Kulturkomiteen, samt Ordførar Anders Riise, Martin Karlsen og Willy Nesset.

Etter programmet vert det 2 retters middagsservering:

Krema blomkålsupe med sprøsteikt bacon og heimebaka focacciabrød

Entrecôte med omnsbakte amandinepotet, steikte grønsaker og peparsaus

Førehandsbestilling på middag: Tlf: 700 92 004 SMS: 95 11 76 44 E-post: post@ishavsmuseet.no

Billett foredrag og middag kr. 350,- Kun foredrag kr. 125,-

|

Polarstar 70 år!!
Laurdag 1. september

the_harmonies.jpg


Polarstar og Ishavsmuseet ope kl. 11-17

kl 12-16 Rjomegraut i kafeen på Ishavsmuseet

kl 20.00 Bacalao og stor tapas buffet.

70 års dans med «The Harmonies» med Jan Brandal, Marianne Karlsbakk og Jonny Johansen utetter kvelden.

Førehandsbestilling på bacalao og tapas: Tlf: 700 92 004 SMS: 95 11 76 44 E-post: post@ishavsmuseet.no

Billett bacalao, tapas og dans kr. 350,- Kun dans kr. 100,-

|

Kaptein Ishav er tilbake!

Familieshow med den barske 120 år gamle Kaptein Ishav, Ishavsmuseet søndag 2. september kl. 15.00

Polarstar 70 år!

Polarkveld med foredrag, helsingar og middag, fredag 31. august frå kl. 19.00

Ishavsmuseet 1. mai

img_1307.jpg

Velkomne til Ishavsmuseet 1. mai.

Vi serverer kjøtkaker laga av selkjøtt, kaffi og kaker kl. 13-17

Polarstar vil ligge til kai ved Ishavsmuseet, open båt 12-16.

|

Polarkveld med foredrag og boknasild, fredag 20. april kl. 19.00

Fangst og ferie på 80 grader nord

utanfor_hytta.jpg

Marit Karlsen Brandal kjem til Ishavsmuseet fredag 20. april med foredrag og bildar frå eit år på Gråhuken.

Marit og Steinulf Smith-Meyer overvintra i ei gamal hytte på Gråhuken nord på Svalbard i 1982-83. Dei pakka utrustning for eit år, og hadde også med seg hunden Rabben.

I mørketida dreiv dei revefangst på tradisjonelt vis, og mesteparten av tida dei var der hadde dei hyppig besøk av isbjørn. I den lysare tida dreiv dei også jakt på sel og beredte selskinn på same måte som eksimoane har gjort det i alle år, og sydde seg klede av selskinn.

Mange besøkande  kom innom hytta deira i den lyse tida, både med båt og helikopter. I foredraget sitt fortel Marit om fleire interessante besøk.

Marit Karlsen Brandal kjem frå Brandal, der ho vaks opp i ein familie som hadde lange ishavstradisjonar. Oldefar til Marit, Peter S. Brandal, var den som utvikla den moderne selfangsten frå Sunnmøre frå 1898 av. Bestefar Martin og far Peter førde dei stolte tradisjonane vidare både med selfangst og arktiske tradisjonar.

I 1978 var Marit med Polarstar på selfangst ved Newfoundland. Marit jobba då som smørjar om bord, men måtte mønstra med tittelen «maskinpike», fordi ho var jente. Marit hadde alt då fått seg erfaring frå ekspedisjonar med Norsk Polarinstitutt til Svalbard mellom anna på isbjørnmerking, og alt i 1973 fekk ho masa seg til ein plass i mannskapet på Polarbjørn på ekspedisjonstur til Jan Mayen.

I 2017 kom Marit ut med boka Gråhuken, Fangst og ferie på 80 grader nord, og det er denne boka som dannar bakteppe for foredraget til Marit på Ishavsmuseet denne fredagen. I boka si tek Marit oss med på overvintringa og delar både skjemt og alvor med lesarane på ein fin måte.

Det var den kjende fangstmannen Hilmar Nøis som bygde hytta som Marit og Steinulf nytta seg av, i 1928.

Etter foredraget til Marit vert det som vanleg servert middag i museumskafeen, og denne gangen er det boknasild og mjølkesupe med godt tilbehøyr som står på menyen. Påmelding for middag.

|

Sesongopning søndag 15. april kl. 12.00

Film frå Newfoundland med Polarsirkel i 1978 kl. 15.00
Film frå Newfoundland med Polarsirkel i 1978 kl. 15.00

Velkomne til sesongopning på Ishavsmuseet søndag 15. april

Sosakjøt til middag og riskrem til dessert kl. 13-17.

Kl. 15.00 viser vi film frå selfangst ved Newfoundland frå 1978, bl.a. er vi med om bord i ishavsskuta Polarsirkel.

|

Polarkveld 16. mars med foredrag og middag:

b_rge_ousland.jpg

Børge Ousland - 30 år med polare ekspedisjoner

Fredag 16. mars kl. 19.00 får Ishavsmuseet besøk av Børge Ousland med foredraget «30 år med polare ekspedisjoner».
Med soloturer til både Nord og Sydpolen samt krysninger av både Arktis og Antarktis er Børge Ousland etablert som en av vår tids ledende polfarere.
I dette foredraget deler Børge Ousland høydepunktene fra sine banebrytende ekspedisjoner til Arktis og Antarktis de siste 30 årene. Etter å ha krysset både Nordpolen og Sydpolen alene, og seilt gjennom både nordøst og nordvestpassasjen, fulgt i Fridtjof Nansen og Hjalmar Johansens spor gjennom Frans Josef Land, -og gått på ski til Nordpolen vinterstid, har Børge vist hva som er mulig å få til med grundig planlegging, ekstrem vilje og evnen til å finne mot i tilsynelatende håpløse situasjoner.

Etter foredraget vert det servert 2 retters middag med steik av moskus med godt tilbehør, og heimelaga karamellpudding med kaffi. Påmelding for middag. Begrensa med plassar.
Billett foredrag kr. 150,- Foredrag og 2 retters middag kr. 400,-

|

Polarkveld med foredrag av Idar Eklund

idar_eklund_foto_troms_museum.jpeg

Ishavsskuta "Asbjørn" frå vogge til grav

Fredag 23. februar kl. 19.00

To retters middag med selkjøt og klippfisk

Ishavsskuta «Asbjørn» frå vogge til grav

24 nautiske mil nord for Hopen skjer det. Snurparen «Asbjørn» av Gratangen har gjort sitt siste loddekast og fått full last. Stemninga blant dei 13 om bord er svært god. Endeleg kan dei vende kursen heim igjen. Men vêret er dårleg og eit frykteleg drama på liv og død er i emning.

Det blir slått full alarm og alle i mannskapet kjem seg opp i styrehuset og ifører seg flytevest. Naudropet blir høyrt av «Flømann» frå Hareid.

16 år gammal var Idar Eklund frå Gratangen i mannskapet på «Asbjørn» og var nær ved å kome vekk på havet. Eklund var allereie ein erfaren fiskar, han hadde vore med sidan han var 14 år.

Fredag 23. februar kl. 19 kjem Idar Eklund til Ishavsmuseet med foredrag om det dramatiske forliset, 19. august 1973, og han fortel også historia om «Asbjørn», frå vogge til grav.

- Vi hadde akkurat drege inn siste kaste og festa nota då vi fekk naudropet frå «Asbjørn», fortel styrmann på «Flømann» Kjell-Arne Sundgot. Heldigvis var vi ikkje langt unna. Vi gav full fart og fann dei heldigvis ganske raskt. Vi såg at «Asbjørn» var på veg ned. Mannskapet hadde kome seg om bord i lettbåten, men den var lekk, så det var ikkje mange minutta det stod om før alle hadde ligge i sjøen.

16-åringen Idar Eklund gløymte redningsvesten sin om bord i redningsbåten «Flømann». Heile 42 år etter fekk han den tilbake frå redningsmann og styrmann Kjell-Arne Sundgot. Sundgot stilte sin lugar til disposisjon til Eklund, og her vart redningsvesten liggande igjen.

«Asbjørn» var bygd i Åbo i Finland som slepebåten ved namn «Hugo Heinke».  Kjøpt til Tromsø i 1950 av reiarlaget Otto Holm og fekk namnet «Polarsirkel».  I 1951 blei skuta ombygd til fiske- og fangstfartøy. «Polarsirkel» er det fartøy som har brakt med mest fangst frå Newfoundland til Tromsø, og  i 1956 blei det brakt inn rekordfangst på 32 026 dyr.

Idar Eklund er av  ishavsslekt frå Gratangen.  Han reiste i si tid som maskinist på «Polarsirkel»/«Asbjørn» og kjenner skuta si historie betre enn dei fleste.  Eklund er i dag driftssjef på avdeling for bygg og eigedom på UiT Norges arktiske universitet, Tromsø Museum, og vil under foredraget på Ishavsmuseet ta for seg skuta si historie frå ho kom til Tromsø i 1950 og fram til forliset i 1973. Kjem dei verkelege årsakene fram under sjøforklaringane når eit fartøy forliser?

Etter foredraget serverer Ishavsmuseet 2 retters middag med røykt selkjøt og klippfisk i museumskafeen. Påmelding ved middag.

|

ÅRSPROGRAM 2018

Ishavsmuseet Aarvak ynskjer velkomne til eit variert program på museet i 2018. Vi har eit godt og variert tilbod til både små og store utetter året. Fleire arrangement vil kome til.

Last ned programmet her:

program_2018.pdf
|
plakat_for_polarstar_ishavets_grand_old_lady.jpg

Julegåvetips:

Polarstar, Ishavets Grand Old Lady

-Han va’ litt grapsen.

Så nøktern var veteranskipperen Kristoffer Marø etter å ha bakka med den nye skuta Polarstar i fleire døgn i uvêret utanfor Færøyane, på veg heim med full last på jomfruturen til Newfoundland i 1949.

-Litt grapsen, men ikkje slik at det gjorde noke’.

Det var turar då skuta stupte mot djupet i monsterbølgjene og mannskapet kjende seg «rimeleg sikker på at no fekk oss sjå han Gamle-Erik». Turar der det rulla og slingra så kompasset rista laus og stuerten song religiøse songar og forkynte at no måtte dei alle tenke på sin Gud – til lakonisk svar frå fangstfolka at jojo, men «oss får no prøve og kome oss gjønå desse sjøane først…» 

Gjennom 70 år har slingreskuta Polarstar kome seg gjennom alle sjøar.

Ho var den første norske selfangaren bygd i stål. Kristoffer Marø og Martin Karlsen hadde ideen alt før andre verdskrigen. Det gjekk ti år før skuta var klar for selfangst. Det mangla ikkje på åtvaringar frå dei som sverja til tre. Polarstar fekk skeptikarane til å teie.

«Polarstar – Ishavets Grand Old Lady» har smakebitar frå skutas lange virke i og utanfor fangstsesongen. Dette er ikkje ein biografi over skuta gjennom 70 år, men levande skildringar frå mange spennande oppdrag, fortalt av dei som var med. Her er mykje kjærleik og dramatikk, eventyrlege minne og småpikante avsløringar.

I tillegg til meir enn 50 turar på selfangst, på Newfoundland og i Vesterisen, har Polarstar hatt populære år som sysselmannsskute, forskingsfartøy og turistbåt, frakta blåbær og agnsild, vore på oljeleiting og isbjørnteljing, frakta dynamitt i Mellom-Amerika og fotografert undervasskablar i Atlanteren. Her er det historier om helikopterkrasj i bakmasta og forskarar som ikkje respekterte privatlivet til elskande kvalross. 

Boka er rikt utstyrt med mange tidlegare upubliserte bilete.

No er den første stålskuta blitt den siste. Etter restaureringa i Polen vil ho segle som eit varig minne om ei stolt nasjonal næring. 70 år gammal er Polarstar igjen kledd i si ungdoms drakt og like sjødyktig som nokon gong.

Star’en. Finnst det eit finare kjælenamn?

Bestilling:

www.ishavsmuseet.no/nettbutikk eller spør etter den i bokhandelen

|
ishavsfolk_si_erfaring_front.jpg

Julegåvetips:

Ishavsfolk si erfaring

I denne boka er det kunnskap om farane i isen som blir formidla, og det er fangstfolka sjølve som fortel. Framstillinga er basert på eit omfattande og grundig arbeid med å dokumentere historia til dei som hadde ishavet som arbeidsplass frå om lag 1900 og heilt fram til i dag. Forfattaren tek utgangspunkt i eigne kunnskapar om emnet, men like sentralt står dei mange personlege vitnesbyrda frå ei mengd tidlegare selfangarar. Frå ulike tidsepokar og havområde gjev dei oss innblikk i kva dramatikk og farar fangstinga kunne innebere. Her er historier frå Newfoundland, Danskestretet, Vesterisen, Austisen, Kvitsjøen, Nordisen og Svalbardområdet.

«Ishavsfolk si erfaring» er eit viktig bidrag til Noregs polarhistorie. Boka gjev eit godt innblikk i livet til ishavsfolket som kjempa mot den farefulle isen, men også om livet om bord, dei gode turane, og også dei muntre historiene. På Ishavsmuseet vert innhaldet i denne boka aktivt brukt i formidlinga av vår stolte ishavshistorie til oppveksande generasjonar.

Johannes Alme seier at «Ishavsfolk si erfaring» vart eit resultat av forskings-prosjektet PetroArctic ved professor Sveinung Løset ved NTNU og professor Ove Tobias Gudmestad ved UNS. Kunnskapen som vert formidla i «Ishavsfolk si erfaring» er tidlaus og gir lesaren ei god innføring i utfordringane ishavsfolket møtte på fangstfelta.

Bestilling:

www.ishavsmuseet.no/nettbutikk eller spør etter den i bokhandelen

|

Julemesse på Ishavsmuseet

18 og 19. november.

Messa er laurdag ope kl. 11-17 Søndag 12-17

Årets julemesse har heile 54 utstillarar med salsstandar over 4 etasjar, og kring Aarvak, som byd på mykje spanande mat– og handtverksprodukt.

Sikre deg knalltøffe heimelaga julegåver og god julemat!

Sal av middag, smårettar, kaffi og kaker i museumskafeen.

Gratis inngang! Sjå full oversikt av alle utstillarane ved å klikke på lenka her:

program_messa_2017.pdf
|
1234...10Neste

 

Opningstider

April, Mai, September og Oktober
Frå 15. april kvar dag 12:00 – 16:00
t.o.m. søndag 22. okt.

Juni, Juli & August
Kvar dag 11:00 – 17:00
Inngong Vaksne Kr. 75 / Born Kr. 35


Kontaktinformasjon

Adresse
ISHAVSMUSEET AARVAK
6062 Brandal

Kontakt
Tlf. kontor 70 09 29 00 
Tlf. resepsjon 70 09 20 04
Mob. 951 17 644
post@ishavsmuseet.no

 

Design: Osberget ASPowered by: Osberget CMS