MENY

ishavsmuseet_aarvak___logo.png
plakat_for_polarstar_ishavets_grand_old_lady.jpg

Julegåvetips:

Polarstar, Ishavets Grand Old Lady

-Han va’ litt grapsen.

Så nøktern var veteranskipperen Kristoffer Marø etter å ha bakka med den nye skuta Polarstar i fleire døgn i uvêret utanfor Færøyane, på veg heim med full last på jomfruturen til Newfoundland i 1949.

-Litt grapsen, men ikkje slik at det gjorde noke’.

Det var turar då skuta stupte mot djupet i monsterbølgjene og mannskapet kjende seg «rimeleg sikker på at no fekk oss sjå han Gamle-Erik». Turar der det rulla og slingra så kompasset rista laus og stuerten song religiøse songar og forkynte at no måtte dei alle tenke på sin Gud – til lakonisk svar frå fangstfolka at jojo, men «oss får no prøve og kome oss gjønå desse sjøane først…» 

Gjennom 70 år har slingreskuta Polarstar kome seg gjennom alle sjøar.

Ho var den første norske selfangaren bygd i stål. Kristoffer Marø og Martin Karlsen hadde ideen alt før andre verdskrigen. Det gjekk ti år før skuta var klar for selfangst. Det mangla ikkje på åtvaringar frå dei som sverja til tre. Polarstar fekk skeptikarane til å teie.

«Polarstar – Ishavets Grand Old Lady» har smakebitar frå skutas lange virke i og utanfor fangstsesongen. Dette er ikkje ein biografi over skuta gjennom 70 år, men levande skildringar frå mange spennande oppdrag, fortalt av dei som var med. Her er mykje kjærleik og dramatikk, eventyrlege minne og småpikante avsløringar.

I tillegg til meir enn 50 turar på selfangst, på Newfoundland og i Vesterisen, har Polarstar hatt populære år som sysselmannsskute, forskingsfartøy og turistbåt, frakta blåbær og agnsild, vore på oljeleiting og isbjørnteljing, frakta dynamitt i Mellom-Amerika og fotografert undervasskablar i Atlanteren. Her er det historier om helikopterkrasj i bakmasta og forskarar som ikkje respekterte privatlivet til elskande kvalross. 

Boka er rikt utstyrt med mange tidlegare upubliserte bilete.

No er den første stålskuta blitt den siste. Etter restaureringa i Polen vil ho segle som eit varig minne om ei stolt nasjonal næring. 70 år gammal er Polarstar igjen kledd i si ungdoms drakt og like sjødyktig som nokon gong.

Star’en. Finnst det eit finare kjælenamn?

Bestilling:

www.ishavsmuseet.no/nettbutikk eller spør etter den i bokhandelen

|
ishavsfolk_si_erfaring_front.jpg

Julegåvetips:

Ishavsfolk si erfaring

I denne boka er det kunnskap om farane i isen som blir formidla, og det er fangstfolka sjølve som fortel. Framstillinga er basert på eit omfattande og grundig arbeid med å dokumentere historia til dei som hadde ishavet som arbeidsplass frå om lag 1900 og heilt fram til i dag. Forfattaren tek utgangspunkt i eigne kunnskapar om emnet, men like sentralt står dei mange personlege vitnesbyrda frå ei mengd tidlegare selfangarar. Frå ulike tidsepokar og havområde gjev dei oss innblikk i kva dramatikk og farar fangstinga kunne innebere. Her er historier frå Newfoundland, Danskestretet, Vesterisen, Austisen, Kvitsjøen, Nordisen og Svalbardområdet.

«Ishavsfolk si erfaring» er eit viktig bidrag til Noregs polarhistorie. Boka gjev eit godt innblikk i livet til ishavsfolket som kjempa mot den farefulle isen, men også om livet om bord, dei gode turane, og også dei muntre historiene. På Ishavsmuseet vert innhaldet i denne boka aktivt brukt i formidlinga av vår stolte ishavshistorie til oppveksande generasjonar.

Johannes Alme seier at «Ishavsfolk si erfaring» vart eit resultat av forskings-prosjektet PetroArctic ved professor Sveinung Løset ved NTNU og professor Ove Tobias Gudmestad ved UNS. Kunnskapen som vert formidla i «Ishavsfolk si erfaring» er tidlaus og gir lesaren ei god innføring i utfordringane ishavsfolket møtte på fangstfelta.

Bestilling:

www.ishavsmuseet.no/nettbutikk eller spør etter den i bokhandelen

|

Julemesse på Ishavsmuseet

18 og 19. november.

Messa er laurdag ope kl. 11-17 Søndag 12-17

Årets julemesse har heile 54 utstillarar med salsstandar over 4 etasjar, og kring Aarvak, som byd på mykje spanande mat– og handtverksprodukt.

Sikre deg knalltøffe heimelaga julegåver og god julemat!

Sal av middag, smårettar, kaffi og kaker i museumskafeen.

Gratis inngang! Sjå full oversikt av alle utstillarane ved å klikke på lenka her:

program_messa_2017.pdf
|

Bok om Polarstar
Den beste gåva til deg sjølv på regnfulle mørke haustkveldar. Boka om Polarstar -Ishavets Grand Old Lady. http://www.ishavsmuseet.no/nettbutikk

plakat_for_polarstar_ishavets_grand_old_lady.jpg
|

Lutafisk-kveld

Fredag 3. november innviterar Ishavsmuseets Venner til lutafiskgilde og sosialt samvær på Ishavsmuseet kl. 19.00. Stor buffet med lutafisk og godt tilbehør. Påmelding til Ishavsmuseet.

|

Polarkveld fredag 13. oktober kl. 19.00
Eirik Raudes Land
I spora etter Hallvard Devold og Helge Ingstad

oddvar_svendsen.jpg

Oddvar Svendsen kjem til Ishavsmuseet med foredrag og film fredag 13. oktober kl. 19.00. Nordaust-Grønland var på 1900-talet eit viktig fangstterreng for norske og danske fangstfolk, her stod ein av Noregs arktiske vêrstasjonar, og her blei Eirik Raudes Land til då Hallvard Devold heiste det norske flagg og erklærte området for norsk i 1931. Helge Ingstad blei oppnemnt som sysselmann og i varetok norske interesser fram til Haag-domstolen i 1933 gav Danmark råderetten over heile Grønland.

I denne perioden var det mange fangstfolk frå Brandal, Sula, Hareid, Ålesund, ja heile Sunnmøre som reiste for å overvintre i små fangsthytter i dette terrenget. Peter S. Brandal freista jamvel å okkupere land litt lenger sør for der Devold heiste det norske flagg. Dette gjorde dei for å prøve sikre seg jaktrettar i terrenget som dei heilt i frå 1900 av besøkte for å komplettere selfangsten i danskestredet. Dei jakta både moskus og isbjørn, levande og daud, og dette var økonomisk viktig for dei.

75 år etter anneksjonen reiste historikar Oddvar Svendsen rundt i Nordaust-Grønland saman med okkupanten Devolds barnebarn, filmregissøren Leiv Igor Devold. Svendsens bok Eirik Raudes Land. I sporene etter Hallvard Devold og Helge Ingstad avdekker historiske hendingar i eit område som ein gong stod i sentrum for norske, polare interesser, og den bringe ny kunnskap om Hallvard Devold, økonomen som blei polar eventyrar og nasjonal helt i 1930-åra.

Oddvar Svendsen (f. 1959) er dr. art i historie frå UiT Norges arktiske universitet. Svendsen presentera boka si – ei fortelling om ei reise i tid og rom i Eirik Raudes Land slik det bestod av fangstfolk, eventyrarar og okkupantar. Svendsen viser også filmregissør Leiv Igor Devolds film «My Norwegian Grandfather». Det vert høve til å kjøpe boka.

Det vert middagsservering etter foredraget, og på menyen står sjølvsagt steik av moskus denne dagen. Påmelding ved middag.

|

Polarkveld på Ishavsmuseet 22. september kl. 19.00

«… en del av kongeriket Norge». Korleis Svalbard blei norsk.

arlov_fotokreditt_aa_hojemntnu_.jpg

Thor Bjørn Arlov gjestar Ishavsmuseet fredag 22. september kl. 19.00, og opnar ei ny runde av dei populære polarkveldane. Det er Svalbard som er tema på haustens første polarkveld.

Frå Barentsz si oppdaging av øygruppa i 1596 og fram til 1920 var Svalbard rekna som terra nullius — herrelaust land. Svalbardtraktaten gav Noreg suvereniteten i 1920 og fem år seinare blei traktaten sett i kraft; Svalbard blei «en del av kongeriket Norge», som det står i lova. Det var ikkje sjølvsagt at Noreg skulle få herredøme over øygruppa. Før 1. verdskrig var det nyttelause internasjonale diplomatiske forhandlingar om «Spitsbergen-saka», som ho blei kalla. I samband med fredskonferansen i Paris kravde den norske regjeringa suvereniteten over Svalbard, og slik blei det altså. Kvifor var dét mogleg i 1920 som var håplaust berre fem år tidlegare?

Dette føredraget skildrar Svalbard si politiske historie og prosessen som førte fram til Svalbardtraktaten av 9. februar 1920 og norsk overtaking 14. august 1925. Han drøftar òg i kor stor mon traktaten sett grenser for norsk styre på øygruppa og korleis dette styret har utvikla seg fram mot våre dagar.

Thor Bjørn Arlov er seniorrådgjevar ved NTNU og førsteamanuensis i historie ved Universitetssenteret på Svalbard, UNIS. Han har gjeve ut ei rekkje bøker og artiklar om arktisk historie, blant andre «Svalbards historie» (2003) og «Den rette mann — historien om Sysselmannen på Svalbard» (2013).

Etter føredraget til Arlov vert det i kjent stil servert middag på museet. Denne gong er det klippfisk med godt tilbehøyr som står på menyen. Påmelding for middag.

|

Ny bok i nettbutikken:
Polarstar - Ishavets Grand Old Lady

plakat_for_polarstar_ishavets_grand_old_lady.jpg

Boka om Polarstar, Ishavets Grand Old Lady, er no klar for sal i nettbutikken. Boka er utgjeva av Ishavsmuseet, og det er Gunnar Myklebust, Johannes Alme og Webjørn Landmark som har forfatta boka.

I dei 400 første bøkene som ligg for sal er det også med ein cd med 3 melodiar: Polarstar-valsen som var laga til Polarstar sin heimkomst, Ishavssongen og Ishavsvisa.

Polarstar kjem heim!

polarstar_bilde_til_div_trykk_utan_tekst.jpg

Ishavsmuseet 25. - 27. august

Etter fleire år med restaurering kjem Polarstar heim til Brandal laurdag 26. august. Denne store hendinga vert markert over tre dagar på Ishavsmuseet. Sjå programmet her:

program_polarstar.pdf
|

Førehandsbestilling:
Polarstar 
Ishavets Grand Old Lady

plakat_for_polarstar_ishavets_grand_old_lady.jpg

Boka om Polarstar, Ishavets Grand Old Lady, vert lansert på Ishavsmuseet fredag 25. august kl. 19.00. Har du ikkje høve til å besøke Ishavsmuseet for å sikre deg eit eksemplar den første tida, kan du førehandsbestille boka og vi pakkar og sender bøker fortløpande frå den 28. august. NB: Det er eit begrensa antall bøker som vert lagde ut for førehandstinging. Kr. 398,- + porto.

Boka om Polarstar bestiller du i nettbutikken på denne sida.

|
brobakk002_nf_polarstar_1976.jpg

Polarstar kjem heim!

Laurdag 26. august kjem Polarstar heim etter fleire år med restaurering i Polen.

Ishavsmuseet markerar den store hendinga med variert program frå fredag 25. til søndag 27. august. Meir program kjem.

|

Jonsokaftan

serverar Ishavsmuseet rjomegraut i kafeen kl. 14-18
Ishavsmuseet er ope alle dagar kl. 11-17

Husk potetballen på torsdag! Torsdag 22. juni vert siste dag med potetball før ferien.

polarstar_-_docking_operation_19_.jpg

Restaureringa av Polarstar, 1. mai kl. 15.00

Noregs første selfangar i stål, den segnomsuste Polarstar, gjekk i desember 2013 til Polen for restaurering. Den 26. august i år kjem skuta heim til Brandal etter snart fire år med iherdig restaurering i Stettin. Det er eit ufatteleg arbeid som har vore gjennomført der i desse åra. Alt i nært samarbeid med Riksantikvaren. Polarstar, denne ishavets kvite og spreke dame, har nett vore i dokk for behandling under vasslinja. Om bord i skuta går arbeidet stadig framover, og ein byrjar så smått og sjå i ein ende på arbeidet. Kva som har vore gjort om bord, og kor omfattande dette arbeidet vart, kan du få sjå og høyre meir om på Ishavsmuseet måndag 1. mai då eigar og ansvarleg for restaureringa av Polarstar kjem til museet for å fortelje og syne bilete frå denne restaureringa. Ishavsmuseet kl. 15.00

I museumskafeen vert det servert middag, og sjølvsagt er det selkjøt på menyen. Selkjøtgryte vert servert kl. 13-17. Vel møtt.

|

Polarkveld med bokpresentasjon, foredrag, boknasild og mjølkesupe på Ishavsmuseet

rolf_hanoa_-_longyearbyen_sykehus.jpg

Fredag 28. april kl. 19.00 er det igjen klart for polarkveld på Ishavsmuseet. Denne gong er det Rolf Hanoa som vitjar Ishavsmuseet med bokpresentasjon og foredraget «Kings Bay 1916-2016. Fra gruvedrift til forskningsbase».

I 2016 var det 100 år sidan Peter S. Brandal fekk tilbod om å kjøpe rettigheitene til kolfeltet i Kings Bay. På forsommaren 1916 sendte han dei to skutene sine «Signalhorn» og «Polaris» på ekspedisjon for å undersøkje feltet nærare. Dei kom attende til Brandal i byrjinga av september med 300 tonn prima kol. Peter S. Brandal fekk overført rettigheitene i september 1916 for kr. 250.000,- Seinare same år gjekk han i kompaniskap med Trygve Klausen, Michael Knutsen og Trygve Jervell om danninga av Kings Bay Kull Comp. A/S

Rolf Hanoa vil drage historia til Kings Bay gjennom desse 100 åra. Hanoa forfatta til 100 års jubileet ei framifrå bok om Kings Bay gjennom desse første 100 åra. Det er denne boka Rolf Hanoa vil presentere denne kvelden. Det vert sjølvsagt mogleg å kjøpe signert bok etter foredraget.

Rolf Hanoa har gjennom åra hatt stillingar og oppdrag som lege på Svalbard. Han byrja i Kings Bay i 1986, og sidan vart det mange sommarsesongar der. Han er overlege ved Nevrokirurgisk avdeling, Oslo universitetssykehus, og professor i arbeidsmedisin ved Universitetet i Bergen. Hanoa har gjort fleire undersøkingar av gruvearbeidarane sitt arbeidsmiljø, bl.a. Spitsbergen-støvlungesykdommen, sløkkingsarbeidet under brannen i gruve 7 i Longyearbyen i 1988, og eksplosjonsulykka i Kings Bay i 1962.

Etter foredraget vert det servering av boknasild og mjølkesupe etter god gammal oppskrift i museumskafeen. Påmelding ved middag

|

Polarkveld & Boknasild 28. april kl. 19.00

Fredag 28. april kl. 19.00 Polarkveld med Rolf Hanoa. "Kings Bay 1916-2016. Frå gruvedrift til forskingsbase". Boknasild og mjølkesuppe etter foredraget.

Velkomne til sesongopning 23. april

Sesongopning og offisiell opning av dei nye personheisene på museet, ved Oskar Grimstad. Filmen «Ishavskjerringa» på storskjerm, søndagsmiddag i kafeen. Ope 12-17

Polarkveld med torskemølje på Ishavsmuseet fredag 31.mars kl. 19.00

fangst_fisk.jpg

Båtar i Hareid

Johan Ottesen besøker Ishavsmuseet med føredrag fredag 31. mars. Etter føredraget byd Ishavsmuseet på torskemølje i kafeen.

Fiske har vore drive langs kysten vår sidan den første busetnaden. Først langs den nære kyst, men seinare, etter som utviklinga skreid fram, vart fiskefelta stadig utvida til fjernare farvatn.

I mange tiår var Hareid ei av Noregs største fiskeri-kommunar. Fram til kring 1880 hadde åttringen vore einerådande som fiskebåt for dei som dreiv torskefiske. Den siste åttringen som var heimehøyrande i Hareid var på torskefiske så seint som i 1912. Før 1880 hadde mange fiskarar frå Hareid og særskilt Brandal, fått seg plass om bord i skøyter frå Ålesund. Men i 1877 kjøpte Bernt Marø skøyta «Abeline» til Brandal, og i 1879 kom skøyta «Nordeggen». I dei følgjande åra kom det til mange større og mindre dekka båtar. Dei største båtane søkte no ut til nye fiskefelt. «Abeline» vart ein pionerbåt når det gjaldt norsk torskefiske ved Island. Ved hundreårsskifte kom ei mengd med fiskedampskip som var bygde i stål. Den første som kom til Hareid var «Skolma» i 1901. I 1902 kom den første fiskedampbåten som var kontrahert av hareidsfolk, «Brodd». I dag er Hareid ei kommune utan havgåande fiskebåtar.

Johan Ottesen er lokalhistorikar busett i Ulstein kommune. Mest kjent er Ottesen for å ha skrive ei rad bøker med lokalhistoriske tema frå Sunnmøre, særleg om båtar. Han har òg bygd opp ei stor samling av flyfoto gjennom oppkjøp av samlingane til m.a. K. Harstad Kunstforlag, Telemark Flyselskap AS og Norfly AS i 1983. Johan Ottesen si interesse for gamle bilete har gjeve han tilgang også på nokre lokale fotografarkiv.

Ottesen har mykje og ulikt historiske materiale i arkivet sitt. Opptak og registrering av stadnamn og gamle båtar har særleg vore eit interessefelt for Ottesen. Opp gjennom åra har det blitt mange historiske artiklar, og ikkje minst mange framifrå bøker om fiskebåtar og ishavsskuter. Når Ottesen vitjar Ishavsmuseet med føredrag komande fredag er det båtane i Hareid han først og fremst vil presentere.

Etter føredraget set Ishavsmuseet fram ein bognande buffet med fersk torsk, rogn, lever, fiskesuppe og meir til. Påmelding til dei som vil vere med på torskemølje.

|

Komande arrangement på Ishavsmuseet:

Fredag 31. mars kl. 19.00. Polarkveld med foredrag av Johan Ottesen: Båtar i Hareid, om båtane og fiskerikommunen. Torskemølje med fersk torsk, lever, rogn og fiskesuppe. Bill. Foredrag og torskemølje kr. 350,- Kunn foredrag kr. 125,- Påmelding.

Søndag 23. april. Sesongopning av museet, og offisiell opning av den nye heisa på museet, ved Oskar Grimstad. Filmen «Ishavskjerringa» på storskjerm, søndagsmiddag i kafeen.

Fredag 28. april kl. 19.00 Polarkveld med Rolf Hanoa. "Kings Bay 1916-2016. Frå gruvedrift til forskingsbase". Boknasild og mjølkesuppe etter foredraget. Billett foredrag og mat kr. 300,- kunn foredrag kr. 125,- Påmelding.

Måndag 1. mai kl. 15.00 Restaureringa av «Polarstar». Willy Nesset fortel og syner bilde frå restaureringa av «Polarstar» gjennom snart fire år i Polen. Middag i kafeen frå kl. 13-17.

|

Tysdag 21. mars. Filmen «Ishavsblod» og avseilarfest.

Sjøborg kino viser filmen «Ishavsblod» tysdag 21. mars kl. 18.00. Selfangar Espen Brandal frå Brandal er femte generasjons selfangar og har ei av hovudrollene i action-dokumentaren «Ishavsblod». Filmskaparane, «Koko-damene», fortel at dette er ein skikkeleg arktisk, havgåande roadmovie om barske kvinner og menn som trassar uver, kulde og einsemda på ishavet. Filmskaparane har valt seg ut tre hovudpersonar som dei følgjer spesielt gjennom filmen: Espen Brandal, veteranen Bjørne Kvernmo og ein skikkeleg skårunge frå Oslo.

Avseilarfest. Etter filmen på Sjøborg vert det avseilarfest på Ishavsmuseet kl. 20.00. Her vil filmskaparane og selfangar Espen Brandal ta del. På menyen står to retters middag med fiskesuppe og «Tornedå» av selbiff forma i bacon med omnsbakte grønsaker med timian, fløytepoteter og stuertens peparsaus. Knut Selvåg underheld med ishavets instrument, trekkspelet, utetter kvelden.

Fellesbillett på www.sjoborg.no Billett kunn til avseilarfest kr. 325,- ved påmelding til Ishavsmuseet.

|
Polarstar til kai i Stettin
Polarstar til kai i Stettin

Polarstar kjem heim 26. august!

Alle som har kjennskap til selfangst, har eit forhold til Noregs første selfangar bygd i stål. Denne ærverdige gamle skuta har vore gjennom utallige eventyr, på alle hav, og er for mange sjølve symbolet på ishav, fangst, ekspedisjon og andre polare opplevingar.

Polarstar har dei siste godt og vel 3 åra lege i Stettin i Polen til total restaurering i tett samarbeid med Riksantikvaren. No går arbeidet mot slutten, og Polarstar er venta heim helga 25.-27. august. Set av helga! Det vert mykje spanande å sjå og høyre på Ishavsmuseet den helga!

 Rapport undervegs i restaureringa kan ein lese i kvar utgåve av Isflaket frå nr. 4-2013

|
1234...9Neste

 

Opningstider

April, Mai, September og Oktober
Frå 15. april kvar dag 12:00 – 16:00
t.o.m. søndag 22. okt.

Juni, Juli & August
Kvar dag 11:00 – 17:00
Inngong Vaksne Kr. 75 / Born Kr. 35


Kontaktinformasjon

Adresse
ISHAVSMUSEET AARVAK
6062 Brandal

Kontakt
Tlf. kontor 70 09 29 00 
Tlf. resepsjon 70 09 20 04
Mob. 951 17 644
post@ishavsmuseet.no

 

Design: Osberget ASPowered by: Osberget CMS