Litt ishavshistorie fra 1917

Notat av skipper Benjamin Brandal.

1917 var det store ulykkesåret for  ishavsskutene i Vesterisen. Da skutene skulle gjøre seg klar kom rederen, Sigvald Brandal og sa: Der er så vanskelig med kull, at jeg får bare en kullast til hver skute. Dere får velge enten dere vil gå i Vesterisen eller Danskestredet!

Skipper Benjamin Brandal på ishavsskuta "Haugen"

Moskus frå Grønland

Av Webjørn Landmark

«Den som har hatt opplevelsen av å ha iaktatt moskus på rimelig nært hold, vil neppe glemme denne opplevelsen. Dette urgamle, nøysomme og høyarktiske polarkveget og flokkdyret, som i titusener av år har levd fredelig på eksistensminimum i de mest fjerne arktiske områder på vår klode, er et fascinerende skue som griper enhver naturelsker helt inn i sjelen. Vinterstid er det et dramatisk syn der de rolig står i snøstormen med den lange kraftige pelsen blafrende i vinden, eller delvis nedsnødde liggende på bakken. Man spør seg stadig: Hvordan klarer de å overleve?» (Fangstmann Ivar Ytreland)

På ishavet med M/S «Søndmøringen».

Reiulf Moltu fortel her om første turen sin på ishavet, og ikkje minst om førebuinga og forholda slik dei var i 1947. Han var då 19 år gamal. Det var vanskelege tider so nær etter krigen, det var mangel på nær sagt alle ting.

M/S “BRANDAL” frå vrak til nybygg.

Skuta vart bygd ved Skålurens skipsbyggeri i Hardanger i 1911. Måla var 83,1 fot lengde og 20,6 fot breidde. Hovudmaskina var ei 50 hk dampmaskin, bygd ved Brunholmen Mek. i Ålesund.

Ishavsskuta "Brandal" på slipp ved Hatlø

Tur til Danskestredet 1949

Etter ein tur til Newfoundland med M/S «Polarstar» som messegut/fangstmann på halv lut denne vinteren, hadde eg fått smaken på ishavslivet. Det nærma seg no sesongen for tur til Stredet etter sel og Håkjerring, og ein dag i slutten av mai gjekk min gode kamerat, Ernst Hovlid, og eg inn til skipper Martinus Brandal og spurte om plass.

Brandal i Danskestredet, her i 1959.

Fårlegt hav – Av Ludvig Holstad

Det er året 1920 i slutten av mars månad. Ishavsskutene i Brandal har arbeidt på spreng i fleire dagar med å gjere seg klar for Vesterisen og no har dei fleste av skutene stemd til havs. Berre ei av dei vart litt etter, men i dag er også ho ferdig og har kasta laust. – Tre støyt i fløyta og der sig ho ut med landet godt nedåt lasta av alt kolet og provianten dei må ha med seg på ein slik tur. Ei vakker skute med fine linjer og tynna, skinande kvit i mastetoppen.

«Asbjørn» forliste ved Newfoundland 1970.

”Å plukke opp dei siste fem av mannskapet frå ”Asbjørn”, mens ”Asbjørn” med sterk slagside og 10 grader skjering på propellen, kom sirklande på kollisjonskurs, var ikkje heilt enkelt”

Av Johannes Bjarne Alme

"Asbjørn" ligg tungt i sjøen og mannskapet gjer seg klare for å forlate skuta.